ماه خونین چیست ؛ یک نگارگری نجومی




۶ام بهمن ۱۳۹۶ دوربین

ماه خونین

ماه خونین یا ماه سرخ یا Blood Moon زمانی رخ می‌دهد که ماه درون وضعیت گرفت کامل قرار داشته باشد. این پدیده از نظر ستاره شناسی دارای اهمیت چندانی نیست، اما از آنجایی که رنگ سفید معمول ماه درون این پدیده به قرمز مایل به قهوه‌ای تبدیل می‌شود، نمای زیبایی را می‌توان درون آسمان مشاهده کرد.

ماه خونین چیست و چه زمانی دیده می‌شود؟

ماه خونین بعدی درون جریان ماه‌گرفتگی ۱۱ بهمن‌ماه ۹۶ (۳۱ ژانویه) و طی پدیده‌ای که درون ۱۵۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده‌، رخ خواهد داد. این ماه گرفتگی درون بخش‌هایی از شمال آمریکا، استرالیا، اقیانوس آرام و قاره آسیا قابل مشاهده هست.


بیشتر بخوانید:


ماه گرفتگی‌های بعدی چه زمانی رخ خواهد داد؟

آخرین ماه گرفتگی که یک گرفت ناقض (جزئی) ماه بود درون ۷ آگوست ۲۰۱۷ اتفاق افتاد. ناسا فهرستی از تمامي‌ی ماه گرفتگی‌های ۱۰۰ سال آینده تهیه کرده هست. درون ادامه موارد نزدیک این فهرست را با یکدیگر مرور می‌کنیم.

  • ماه گرفتگی کامل ۳۱ ژانویه ۲۰۱۸: قابل مشاهده درون آسیا، استرالیا، اقیانوس آرام و مناطق شمال غربی آمریکا.
  • ماه گرفتگی کامل ۲۷ جولای ۲۰۱۸: قابل مشاهده درون آمریکای جنوبی، اروپا، آفریقا، آسیا و استرالیا.
  • ماه گرفتگی کامل ۱۹ ژانویه ۲۰۱۹: قابل مشاهده درون آمریکای شمالی و جنوبی، اروپا و آفریقا.
  • ماه گرفتگی جزئی ۱۶ جولای ۲۰۱۹: قابل مشاهده درون آمریکای جنوبی، اروپا، آفریقا، آسیا و استرالیا.

آسمان بالای سرمان، از زندگی پرتنش درون زمین ما متفاوت بوده و مملو از پدیده‌های چشم‌نواز هست. درون سال میلادی که درون پیش رو داریم، فارغ از برخی رویدادها و اکتشافاتی که از دایره پیش‌بینی‌ها خارج هست (مانند کشف امواج گرانشی حاصل از برخورد دو ستاره نوترونی)، وقایع شگفت‌انگیز بسیاری از دور برایمان دست تکان می‌دهند.

تکراتو درون مطلب زیر نگاهی انداخته هست به هفت رویداد هیجان انگیزی که درون سال ۲۰۱۸ منتظر ما هستند. خواندن این مطلب نیز خالی از لطف نخواهد بود.


بیشتر بخوانید: رویداد‌های نجومی سال ۲۰۱۸ ؛ آسمان سال آینده چه شکلی خواهد بود؟


چرا ماه خونین می‌شود؟

همان‌طور که می‌دانید همراه با گردش زمین به دور خورشید، ماه نیز درون مداری به دور زمین می‌گردد. ماه درون حدود هر ۲۷ روز، یک مرتبه مدار خود به دور زمین را طی کرده و همچنین درون یک چرخه ۲۹.۵ روزه از فاز‌های معمول خود عبور می‌کند. تفاوت میان زمان این دو چرخه بدلیل موقعیت نسبی زمین، ماه و خورشید هست. این موقعیت‌ها درون حین گردش ماه به دور زمین و درون زمان‌های مختلف درون طول سال تغییر می‌کنند.

ماه‌گرفتگی‌ها تنها هنگامی رخ‌ می‌دهند که قرص کامل ماه درون آسمان قابل مشاهده باشد. همچنین به طور معمول ماه کامل با ماه‌گرفتگی همراه نیست، چرا که صفحه گردش مداری ماه اندکی با زمین و خورشید تفاوت دارد. حال اگر صفحه گردش مداری این سه جرم بر یکدیگر منطبق شود و زمین از بین خورشید عبور کند، مانع از رسیدن نور خورشید به ماه شده و یک گرفت اتفاق می‌افتد.

اگر زمین به طور کامل از رسیدن نور خورشید به ماه جلوگیری نکند (اصطلاحا خورشید را به طور ناقص بلوکه کند) و ماه درون بخش تاریک سایه‌ای که زمین ایجاد کرده‌ هست قرار بگیرد، می‌گوییم یک ماه گرفتگی جزئی (Partial Lunar Eclipse) رخ داده هست.

درون طول این پدیده شما سایه‌ای سیاه‌ را خواهید دید که بخشی از ماه را می‌بلعد. گاهی اوقات نیز ماه درون بخش روشن‌تر سایه زمین (نیم‌سایه‌ زمین) قرار می‌گیرد که درون این حالت پدیده ماه گرفتگی نیم‌سایه‌ای (Penumbral  Lunar Eclipse) به وقوع می‌پیوندد. تنها مشاهده‌کنندگان فصلی آسمان قادر به توضیح تفاوت خواهند بود؛ چرا که ماه تنها اندکی تیره‌تر خواهد بود.

نقشه ماه گرفتگی ۱۱ بهمن

نقشه نمایش‌دهنده مناطق مختلف جهان برحسب امکان مشاهده ابر‌ماه‌گرفتگی سرخ‌آبی ۳۱ ژانویه ۲۰۱۸ (۱۱ بهمن). درون این نقشه تغییرات و محدودیت‌های آب و هوایی گنجانده نشده هست. (اعتبار:‌ ناسا)

درون طول یک گرفت کامل (Total Lunar Eclipse)، اتفاقی جذاب و دیدنی رخ می‌دهد. ماه به طور کامل درون سایه زمین قرار می‌گیرد. همزمان، مقدار اندکی از نور طلوع و غروب خورشید (بر روی صفحه سیاره) از اتمسفر زمین بازتاب کرده و بر روی سطح ماه می‌افتد و به این دلیل که امواج نور کشیده می‌شوند (طول موج‌شان افزایش می‌یابد) قرمز دیده می‌شود.

تصور عموم مردم بر این هست که هنگام خسوف (ماه‌گرفتگی) کامل، زمین تماما خورشید را بلوکه می‌کند. اما اگر چنین اتفاقی بیافتد، هیچ نوری به ماه نمی‌رسد و مشاهده اين غیر ممکن خواهد بود. واقعیت این هست که اتمسفر زمین، امواج با طول موج کوتاه را دریافت می‌کنند و با طول موج بلند منتشر می‌کنند. آنها نور زرد رنگ خورشید که طول موج کوتاه دارد را جذب و به صورت طول موج بلند قرمز و نارنجی منعکس می‌کنند.

انعکاس این نور به صورت قرمز کم‌رنگی بر روی سایه زمین بر ماه می‌افتد. به این ترتیب پدیده ماه خونین رخ می‌دهد و گویی رنگ روغن رقیق قرمز مایل به قهوه‌ای توسط یک نقاش بر سطح ماه موجود درون سایه زمین پاشیده شده هست.

میزان خونین بودن سطح ماه درون این پدیده به می‌تواند به میزان آلودگی، پوشش ابرها و گرد و غبار اتسمفر زمین، بستگی داشته باشد. اگر یک ماه‌گرفتگی اندکی بنابراين از فوران یک آتشفان رخ دهد، ذرات موجود درون اتمسفر رنگ ماه را از حالت معمول تیره‌تر می‌کند.

نکته جالب دقت اینجاست که با وجود آنکه تعداد زیادی سیاره و قمر درون منظومه شمسی وجود دارد، تنها سیاره خاکی ما این‌ شانس را دارد تا گرفت را بر روی قمر خود تجربه کند. به این دلیل که سایه ایجاد شده توسط زمین به اندازه کافی برای پوشش دادن کامل قمر خود بزرگ هست.

ماه با سرعت اندکی حدودا معادل ۴ ثانیه درون سال درون حال دور شدن از زمین هست؛ به این معنا که موقعیت اين همیشه ثابت نیست. بر پايه گفته‌های ناسا، سالانه حدود ۲ تا ۴ گرفت اتفاق می‌افتد و هر کدام از آنها برای نیمی از کره زمین قابل مشاهده هست.


بیشتر بخوانید: ابرماه چیست ؛ حقیقتی علمی یا صرفا یک خطای دید


داستان نجات کریستف کلمب از قحطی

پیشینیان بدلیل عدم آگاهی از چرایی ماه خونین (خونین شدن ماه) ، از اين وحشت داشتند، اما یک کاوشگر به نام کریستوفر کلمب درون سال ۱۵۰۴ از این پدیده به نفع خودش دسترس کرد.

آنطور که جو رائو (Joe Rao) ستون‌نویس وبسایت Space می‌گوید، هنگامی که کلمب و خدمه‌ او جایی درون نزدیکی جامائیکا گیر افتادند، ابتدا مردم منطقه از آنها استقبال کردند، اما با گذشت زمان، خدمه دچار نا‌آرام شدند و برخی بومیان آنجا را کشتند و غارت کردند. با این حساب بدیهی هست که بومیان تمایلی به کمک به خدمه برای یافتن غذا نداشتند. کم کم کلمب متوجه شد که قحطی نزدیک هست.

کریستف کلمب، سالنمای کشاورزی مین (آلماناک) را درون اختیار داشت، این تقویم او را قادر می‌ساخت زمان وقوع ماه‌گرفتگی و ماه خونین بعدی را پیش‌بینی کند. با درون اختیار داشتن این اطلاعات، حربه‌ای به ذهنش رسید.

او به اهالی جامائیکا اعلام کرد که خدای مسیحیان از اینکه کریستف و خدمه‌اش غذا به دست نمی‌آورند، ناراحت هست. خدا تصمیم دارد برای نشان دادن عصبانیت‌اش ماه را به رنگ خونین درآورد. طبیعتا این اتفاق مطابق سالنمای مین رخ داد. به گفته یکی از فرزندان کلمب، به نام فردیناند:

اهالی ترسیده‌ی جامئیکا با فریاد و صداهای بلند از هر سو به سمت کشتی‌ها می‌دویدند و اين را مملو از غذا و آذوقه می‌کردند. آنها از فرمانده (کلمب) می‌خواستند که پیش خدای خودش برای آنها میانجی‌گری کند

 

بیشتر بخوانید:

 

مبنع : Space


حتما بررسی کنید: حراج پایان فصل بانی مد (فروشگاه پوشاک جین وست)


تکراتو را درون تلگرام دنبال کنید

مطالب پیشنهادی